Van shock naar meldcultuur: zo zet je deepfake-training in zonder angstcultuur

Deepfake-training is krachtig spul. Een hyperrealistische video van je eigen bestuurder kan medewerkers flink laten schrikken, zeker wanneer ze zich realiseren hoe snel zij of collega’s in een echt scenario misleid zouden kunnen worden. De kunst is om die impact goed te gebruiken: niet om angst aan te jagen, maar om een volwassen meldcultuur en realistische waakzaamheid te creëren. In deze derde blog kijken we naar de zachte kant van deepfake-training met KnowBe4. Hoe zorg je dat mensen niet alleen beter getraind zijn, maar zich ook veilig voelen om fouten en twijfels te delen.

‍

Deepfake als spiegel, niet als truc

De verleiding is groot om deepfake-training te zien als “de ultieme test”. Hoeveel mensen trappen erin. Wie trapt er als eerste in. Welke afdeling doet het het slechtst. Als je daar de nadruk op legt, verandert een waardevol awareness-instrument al snel in een soort val, en juist dat wil je vermijden. De deepfake-module van KnowBe4 is bedoeld als gecontroleerde leerervaring. De boodschap aan medewerkers moet daarom helder zijn: we laten jullie zien hoe ver AI-impersonatie inmiddels is, zodat jullie weten waar je op moet letten en hoe je verstandig kunt handelen. Het is een spiegel, geen valkuil.

Dat begint bij transparantie. Je hoeft niet vooraf te zeggen dat er op datum X een deepfake-video van de directeur komt, maar je kunt wel duidelijk zijn dat er in jullie awareness-programma realistische scenario’s worden gebruikt, inclusief AI en deepfakes. Je kunt ook na afloop open zijn over de bedoeling: we wilden laten zien hoe geloofwaardig zo een video kan zijn en daar samen van leren.

‍

Fouten als grondstof voor leren

KnowBe4 positioneert zich steeds meer als platform voor human risk management, inclusief AI-gedreven risico’s. Daar past een benadering bij waarin klikgedrag, twijfel en fouten niet worden gezien als persoonlijk falen, maar als input voor risicoreductie.

Deepfake-training leent zich hier uitstekend voor. Je kunt bijvoorbeeld in een sessie met teams of afdelingen bespreekbaar maken:

• Wat voelde vertrouwd aan de video.
• Wat voelde net niet goed.
• Welke drempels medewerkers nog ervaren om twijfels uit te spreken, zeker richting hiërarchisch hogere personen.

Het is zinvol om ook management hierbij te betrekken. Als leidinggevenden expliciet zeggen “ik verwacht dat je mij controleert als ik via video om geld vraag”, haalt dat spanning weg. En als ze open delen dat ook zij misleid kunnen worden, wordt het onderwerp menselijker.

Flowerbed adviseert organisaties om na een deepfake-campagne altijd een moment van gezamenlijke reflectie in te plannen, al is het maar een korte digitale sessie of een interne video van de echte bestuurder waarin hij of zij uitlegt wat het doel was en welke lessen belangrijk zijn.

‍

Richtlijnen die twijfel normaliseren

Een van de belangrijkste opbrengsten van deepfake-training is de kans om nieuwe, duidelijke richtlijnen in te voeren. Bijvoorbeeld:

• Bepaalde verzoeken worden nooit uitsluitend via video of chat doorgegeven.
• Boven een bepaald bedrag is altijd een extra verificatiestap nodig, ongeacht wie het vraagt.
• Medewerkers mogen een video of voice call pauzeren om te verifiëren via een ander kanaal.

KnowBe4’s deepfake-training maakt deze afspraken concreet: je kunt laten zien hoe misbruik eruit kan zien en direct koppelen aan wat jullie daarvan leren. Juist doordat mensen de emotionele impact hebben gevoeld, begrijpen ze beter waarom deze procedures bestaan.

Wij helpen organisaties vaak om dit hands-on te maken. Bijvoorbeeld door samen een kort intern “AI en verificatie”-beleid op te stellen, dat geen dik document is, maar een paar duidelijke principes waar iedereen iets mee kan.

‍

Ethiek en grenzen: waar begin je niet aan

Met technologie die zó realistisch is, is het onvermijdelijk dat ethische vragen opspelen. Mag je zomaar een deepfake van iemand maken. Hoe voorkom je dat het later tegen die persoon wordt gebruikt. Hoe verdeel je machtsverhoudingen eerlijk in de training.

KnowBe4 beperkt misbruik door deepfakes te binden aan vooraf gedefinieerde scripts, gecontroleerde scenario’s en een afgesloten trainingsomgeving. Maar ook binnen die kaders is het verstandig om je eigen grenzen te formuleren. Wij raden klanten bijvoorbeeld aan om:

• Altijd expliciete toestemming van de betreffende leider te vragen.
• HR en eventueel OR te betrekken bij het ontwerp van de training.
• Geen scenario’s te gebruiken die inspelen op persoonlijke kwetsbaarheden of gevoelige thema’s.

Zo kun je met recht zeggen dat je de kracht van deepfakes inzet voor het goede, in plaats van dat je onbedoeld vertrouwen schaadt.

‍

Deepfake-training als onderdeel van een groter verhaal

Tot slot is deepfake-training geen los eindejaarsproject en geen eenmalige stunt. Het is een krachtige bouwsteen binnen een breder programma rondom menselijk risico, AI en security. Bewustwording gaat dan verder dan “klik niet op rare links” en wordt: “wees alert op alles wat er uitziet als een verzoek van iemand met macht of vertrouwen”.

KnowBe4 biedt daarvoor een compleet ecosysteem: van phishing-simulaties en microlearnings tot AI-gedreven personalisatie en nu dus gepersonaliseerde deepfake-training. Flowerbed helpt om die onderdelen logisch te combineren, afgestemd op jullie cultuur, risico’s en volwassenheidsniveau.

Deepfake-training is in die zin een logisch symbool van waar we in 2026 staan. AI maakt aanvallen menselijker, geloofwaardiger en dichterbij. Maar dezelfde technologie maakt het ook mogelijk om mensen beter te trainen dan ooit. Het verschil wordt gemaakt door hoe je ermee omgaat: met angst en wantrouwen, of met openheid, duidelijke afspraken en een sterke meldcultuur.

Wie voor dat laatste kiest, heeft met KnowBe4 deepfake-training en een partner als Flowerbed een stevige voorsprong.

‍